Οι επενδυτές συχνά κάνουν τις συναλλαγές τους βάσει πληροφοριών, οι οποίες πιστεύουν ότι είναι οι καλύτερες, ενώ στην πραγματικότητα όχι μόνο δεν είναι αλλά και πολλές φορές εν γένει απορρίπτονται ως πλήρως αναληθείς από την αγορά.

Σε κάθε «κερδοσκοπική συναλλαγή» υπάρχει από τη μια πλευρά ένας συναλλασσόμενος που πιστεύει ότι έχει τις καλύτερες πληροφορίες και από την άλλη πλευρά ένας άλλος συναλλασσόμενος που πιστεύει ότι οι δικές του πληροφορίες είναι καλύτερες …

Δεν μπορεί όμως να έχουν και οι δύο δίκιο!

Η κερδοσκοπία (γνωστή και ως τζόγος), δεν είναι επένδυση κεφαλαίου, και υπάρχει παντού και πάντα με τη μια ή την άλλη μορφή!Πολλοί ερευνητές εκφράζουν τη θεωρία ότι η τάση προς την κερδοσκοπία και την ανάληψη άσκοπου ρίσκου είναι βασικό ανθρώπινο χαρακτηριστικό.

Η ευρύτερη «ψυχαγωγία» και η ατομική ικανοποίηση φαίνεται ότι είναι μερικά από τα κίνητρα που ωθούν τους ανθρώπους προς την κερδοσκοπία, οι οποίοι έχουν, επίσης, την τάση να θυμούνται τις επιτυχίες, αλλά όχι και τις αποτυχίες τους, αυξάνοντας έτσι αδικαιολόγητα την όποια αυτοπεποίθησή τους.

Τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά των ανθρώπων συσχετίζονται άμεσα με την επενδυτική στρατηγική και την ανοχή στο ρίσκο κάθε ατόμου. Το γενικότερο ψυχολογικό υπόβαθρο και οι προηγούμενες εμπειρίες ενός επενδυτή μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στις αποφάσεις που λαμβάνει κατά τη διάρκεια της επενδυτικής διαδικασίας.

Για παράδειγμα, οι γυναίκες τείνουν να είναι περισσότερο διστακτικές στην ανάληψη ρίσκου σε σχέση με τους άνδρες. Οι «παθητικοί επενδυτές» έχουν πλουτίσει χωρίς μεγάλο ρίσκο ενώ ως ενεργητικοί επενδυτές έχουν πλουτίσει καταβάλλοντας μεγάλες προσπάθειες.

Το Μοντέλο των Bailard, Biehl & Kaiser κατατάσσει τους επενδυτές σε πέντε κατηγορίες:

1. Ριψοκίνδυνοι

Παίρνουν ρίσκο και είναι ιδιαίτερα δύσκολο να τους συμβουλεύσεις.

2. Διασημότητες

Τους αρέσει να βρίσκονται στο σημείο της δράσης και είναι εύκολη λεία για “πολυλογάδες χρηματιστές”.

3. Ατομικιστές

Έχουν την τάση να αποφεύγουν την ανάληψη ακραίων κινδύνων, διεξάγουν τη δική τους έρευνα και ενεργούν με βάση τη λογική.

4. Κηδεμόνες

Είναι τυπικά μεγαλύτεροι σε ηλικία, περισσότερο προσεκτικοί και περισσότερο διστακτικοί στην ανάληψη του ρίσκου.

5. Εύστοχοι

Βρίσκονται κάπου μεταξύ των τεσσάρων άλλων προσωπικοτήτων και τυπικά είναι πολύ ισορροπημένοι.

Η κερδοσκοπία ως φαινόμενο εμφανίζει δύο διαρκή χαρακτηριστικά. Από τη μια μεριά υπάρχουν πάντα άνθρωποι πρόθυμοι να κερδοσκοπήσουν, και από την άλλη μεριά, η ιστορία πάντα επαναλαμβάνεται, γιατί η πιθανότητα κέρδους είναι άπειρα πιο ελκυστική από το φόβο της λαθεμένης ή καταστροφικής επιλογής.

Έτσι, τα αντικείμενα, οι κανόνες και οι τεχνολογικές μέθοδοι της κερδοσκοπίας θα μεταβάλλονται συνεχώς. Αλλά, ό,τι συνέβη στο παρελθόν, πιθανότατα θα συμβεί και στο μέλλον. Είτε πρόκειται για βολβούς τουλίπας, πολύτιμα μέταλλα, ομόλογα, λαχεία, ποδόσφαιρο ή μετοχές, η ανθρώπινη φύση παραμένει πάντα ανθρώπινη φύση.

Η άγνοια, ο φόβος, η απληστία και η ελπίδα καθορίζουν τον τρόπο αντίδρασης των ανθρώπων και κατά συνέπεια, την κίνηση των τιμών και τη συμπεριφορά των αγορών.